Ngày 18/8/2026, Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Quyết định số 2422/QĐ-BGDĐT về việc ban hành Khung nội dung giáo dục trí tuệ nhân tạo (AI) cho học sinh phổ thông. Đây là cơ sở quan trọng để các cơ sở giáo dục từng bước đưa nội dung giáo dục AI vào nhà trường theo hướng phù hợp với lứa tuổi, gắn với học tập, đời sống và trách nhiệm của công dân trong kỷ nguyên số.
Theo Quyết định số 2422/QĐ-BGDĐT, Khung nội dung giáo dục AI được xây dựng trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo ngày càng tác động sâu rộng đến cách con người học tập, làm việc, sáng tạo và ra quyết định.
Mục tiêu của giáo dục AI vì vậy không dừng ở việc giúp học sinh biết sử dụng một số ứng dụng hay công cụ AI. Khung hướng tới hình thành và phát triển năng lực AI, đồng thời góp phần phát triển phẩm chất, năng lực chung theo Chương trình Giáo dục phổ thông 2018.
Đáng chú ý, văn bản nhấn mạnh: công cụ AI chỉ là phương tiện; năng lực AI không được đồng nhất với khả năng viết câu lệnh, thao tác trên một công cụ hay lập trình. Học sinh cần từng bước biết lựa chọn, sử dụng, kiểm chứng, đánh giá và có trách nhiệm với những sản phẩm hoặc quyết định có sự hỗ trợ của AI.
Nói cách khác, giáo dục AI hướng tới việc hình thành những người học biết sử dụng AI nhưng không phụ thuộc vào AI; biết tận dụng công nghệ nhưng vẫn giữ vai trò chủ động của con người.
Một điểm đáng chú ý của Khung nội dung là giáo dục AI được thiết kế theo lộ trình phát triển từ tiểu học đến trung học phổ thông, với mức độ ngày càng nâng cao.
Với học sinh tiểu học, nội dung tập trung vào những khái niệm và trải nghiệm gần gũi với cuộc sống.
Học sinh bắt đầu nhận biết AI qua những ứng dụng quen thuộc như nhận diện hình ảnh, giọng nói, trợ lý ảo; tìm hiểu cách AI có thể học từ dữ liệu; đồng thời hình thành những nguyên tắc đầu tiên về bảo vệ thông tin cá nhân, tôn trọng bản quyền và sử dụng công nghệ an toàn.
Ngay từ lớp 1, học sinh đã được tiếp cận với một vấn đề rất căn bản nhưng quan trọng: con người có cảm xúc, còn AI không thực sự trải nghiệm cảm xúc như con người. Các em cũng được làm quen với việc AI có thể mô phỏng hoặc nhận diện cảm xúc do con người lập trình và thiết kế.
Đến các lớp cao hơn, học sinh từng bước tìm hiểu dữ liệu, cách AI học, khả năng phân loại, dự đoán, những ứng dụng AI trong học tập và đời sống, cũng như trải nghiệm một số công cụ AI trực quan.
Đặc biệt, nội dung được xây dựng theo hướng rất gần với đời sống của trẻ: AI trong gia đình, AI trong trường học, AI hỗ trợ con người, khi nào nên và không nên sử dụng AI, kiểm tra kết quả của AI trước khi tin tưởng.
Ở cấp THCS, học sinh được phát triển sâu hơn năng lực sử dụng và đánh giá AI.
Các em bắt đầu tìm hiểu những khái niệm như dữ liệu, thuật toán, mô hình AI, cách AI học và xử lý thông tin; đồng thời thực hành sử dụng một số công cụ AI để giải quyết nhiệm vụ học tập và tạo sản phẩm số.
Một nội dung đặc biệt đáng chú ý là yêu cầu học sinh kiểm tra lại kết quả do AI đưa ra, biết đặt câu hỏi về độ an toàn, tính minh bạch của công cụ và nhận diện những rủi ro liên quan đến dữ liệu, quyền riêng tư, thiên kiến hoặc nội dung giả mạo.
Chẳng hạn, Khung nội dung đặt ra yêu cầu học sinh lớp 6 biết phân biệt những tình huống nên và không nên sử dụng AI; trong đó có cả việc không nên nhờ AI làm hộ bài văn, bài tập nếu điều đó làm giảm cơ hội tự suy nghĩ và tự rèn luyện.
Đến THPT, giáo dục AI được nâng lên mức độ chuyên sâu hơn.
Học sinh được khuyến khích tìm hiểu cách thiết kế, vận hành, tùy chỉnh và cải tiến các hệ thống AI; khám phá những công nghệ như AI tạo sinh, mạng nơ-ron nhân tạo, phân cụm, phân lớp và các công cụ phát triển hệ thống AI.
Khung cũng định hướng học sinh thực hiện các dự án, từ đó phát triển khả năng giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo và năng lực vận dụng AI vào các vấn đề thực tiễn, cộng đồng và định hướng nghề nghiệp tương lai.
Toàn bộ Khung nội dung được xây dựng theo 4 mạch nội dung chính, tương ứng với 4 miền năng lực AI:
1. Tư duy lấy con người làm trung tâm
Học sinh hiểu rằng AI được tạo ra để phục vụ con người; biết xác định nhu cầu, lựa chọn giải pháp phù hợp và giữ vai trò chủ động khi sử dụng AI.
2. Đạo đức AI
Học sinh được hình thành nhận thức về quyền riêng tư, bản quyền, công bằng, thiên kiến của dữ liệu và thuật toán, an toàn, trách nhiệm cũng như những tác động xã hội của AI.
3. Các kỹ thuật và ứng dụng AI
Học sinh từng bước hiểu AI hoạt động như thế nào, AI sử dụng dữ liệu ra sao và được ứng dụng như thế nào trong học tập, đời sống và xã hội.
4. Thiết kế hệ thống AI
Học sinh phát triển năng lực từ sử dụng và hiểu AI đến từng bước thiết kế, điều chỉnh, cải tiến những hệ thống hoặc sản phẩm có ứng dụng AI.
Bốn mạch nội dung này không tách rời mà được thiết kế hòa quyện và bổ trợ cho nhau, giúp học sinh vừa có hiểu biết về công nghệ, vừa có khả năng sử dụng công nghệ một cách có trách nhiệm.
Theo Khung nội dung, nội dung cốt lõi về giáo dục AI được tổ chức thành các chuyên đề giáo dục AI với thời lượng 12 tiết/lớp/năm học.
Bên cạnh phần nội dung cốt lõi, cơ sở giáo dục có thể chủ động lựa chọn và tổ chức nội dung mở rộng phù hợp với nhu cầu, năng lực của học sinh và điều kiện thực tế của nhà trường.
Đáng chú ý, Khung không phụ thuộc vào một phần cứng, phần mềm hay nền tảng công nghệ cụ thể. Nội dung cũng được định hướng rà soát, cập nhật định kỳ để phù hợp với tốc độ phát triển nhanh chóng của AI.
Điều này mở ra dư địa để các nhà trường lựa chọn công cụ và hình thức tổ chức dạy học phù hợp, thay vì biến giáo dục AI thành việc học sinh phải sử dụng một phần mềm cố định.
Một trong những điểm đáng chú ý của Khung nội dung là AI được đưa về gần với những tình huống mà học sinh có thể gặp hằng ngày.
Các em không chỉ học “AI là gì?” mà còn được đặt trước những câu hỏi như:
AI có thực sự biết vui, buồn hay tức giận không?
Khi nào nên và không nên sử dụng AI?
Có nên tin ngay vào câu trả lời của AI?
Làm thế nào để bảo vệ thông tin cá nhân khi sử dụng AI?
Nếu AI đưa ra một kết quả sai thì sao?
AI có thể đối xử không công bằng không?
Dữ liệu nào nên và không nên cung cấp cho AI?
Khi sử dụng sản phẩm do AI tạo ra, cần tôn trọng bản quyền như thế nào?
Con người giữ vai trò gì khi AI ngày càng thông minh?
Đây cũng chính là điểm thể hiện rõ quan điểm “lấy con người làm trung tâm” của Khung giáo dục AI.
Công nghệ càng phát triển, học sinh càng cần được trang bị khả năng suy nghĩ, kiểm chứng, lựa chọn và chịu trách nhiệm.
Có thể thấy, Quyết định 2422/QĐ-BGDĐT đặt giáo dục AI trong một tầm nhìn rộng hơn việc trang bị kỹ năng sử dụng công nghệ.
Lộ trình được xây dựng theo hướng:
Nhận biết → Trải nghiệm → Hiểu → Sử dụng → Kiểm chứng → Đánh giá → Thiết kế → Cải tiến.
Ở tiểu học, học sinh làm quen với AI qua những trải nghiệm trực quan và gần gũi.
Ở THCS, học sinh tiến tới hiểu nguyên lý cơ bản, biết sử dụng AI để giải quyết vấn đề và nhận diện rủi ro.
Ở THPT, học sinh được khuyến khích khám phá, thiết kế và phát triển các giải pháp AI, gắn với học tập, đời sống, cộng đồng và định hướng nghề nghiệp.
Đây là một cách tiếp cận đáng chú ý: học sinh không chỉ được chuẩn bị để sống trong một xã hội có AI, mà còn được chuẩn bị để trở thành những người có khả năng tham gia kiến tạo xã hội đó.
Khung nội dung giáo dục AI cũng đặt ra một yêu cầu mới đối với nhà trường và đội ngũ giáo viên.
Giáo dục AI không nhất thiết phải được thực hiện hoàn toàn trong một môn học riêng biệt. Bộ GD&ĐT định hướng có thể củng cố và vận dụng nội dung AI thông qua dạy học liên môn, lồng ghép trong các môn học và hoạt động giáo dục, giáo dục STEM/STEAM cũng như các vấn đề thực tiễn của nhà trường, cộng đồng và địa phương khi phù hợp.
Điều đó đồng nghĩa với việc giáo viên không chỉ cần biết “AI có thể làm gì”, mà còn cần hiểu khi nào nên sử dụng AI, sử dụng như thế nào để hỗ trợ học sinh và làm thế nào để giúp học sinh không phụ thuộc vào công nghệ.
Đặc biệt với học sinh nhỏ tuổi, vai trò hướng dẫn, giám sát và tạo ra những tình huống học tập an toàn của giáo viên càng trở nên quan trọng.
Quyết định 2422/QĐ-BGDĐT có hiệu lực kể từ ngày ký 18/8/2026 và giao Vụ Giáo dục Phổ thông chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan hướng dẫn, tổ chức triển khai và đề xuất điều chỉnh, cập nhật Khung nội dung trong quá trình thực hiện.
Sự xuất hiện của Khung nội dung giáo dục AI cho học sinh phổ thông cho thấy giáo dục Việt Nam đang từng bước chuyển từ câu hỏi “Học sinh có biết sử dụng công nghệ hay không?” sang một câu hỏi rộng hơn:
“Học sinh có đủ năng lực để sử dụng, đánh giá và làm chủ công nghệ một cách thông minh, an toàn và có trách nhiệm hay không?”
Trong bối cảnh AI ngày càng hiện diện trong học tập và đời sống, đây không còn chỉ là một kỹ năng công nghệ. Đó đang trở thành một thành tố quan trọng của năng lực học tập, năng lực số và trách nhiệm công dân của thế hệ học sinh mới.
POKI sẽ tiếp tục cập nhật những nội dung đáng chú ý từ Khung giáo dục AI và gợi ý cách chuyển hóa các yêu cầu của văn bản thành những hoạt động học tập trực quan, gần gũi và phù hợp với học sinh
