Tuần đầu năm học không chỉ là thời gian để ổn định nề nếp. Đây còn là khoảng thời gian quan trọng để giáo viên giúp học sinh làm quen với cô, với bạn và cảm thấy mình thực sự thuộc về tập thể lớp.
Thay vì bắt đầu ngay bằng những nội quy và yêu cầu học tập, giáo viên có thể tổ chức những hoạt động ngắn, vui và có tính tương tác để học sinh được nói, được chơi, được lắng nghe và cùng nhau tạo nên lớp học của mình.
Dưới đây là 7 hoạt động đơn giản, dễ triển khai trong tuần đầu năm học.
Giúp học sinh chia sẻ một vài điều thú vị về bản thân và tạo cơ hội để các bạn bước đầu hiểu nhau.
Giáo viên chuẩn bị một chiếc hộp. Mỗi học sinh nhận một tờ giấy nhỏ và hoàn thành một hoặc vài câu:
Điều em thích nhất là…
Một món ăn em yêu thích…
Em thích chơi…
Một điều khiến em vui…
Một điều em muốn các bạn biết về mình…
Các tờ giấy được gấp lại và bỏ vào hộp.
Giáo viên lần lượt lấy từng tờ, đọc nội dung và để cả lớp đoán: “Bạn nào đây?”
Có thể cho học sinh tự nguyện đứng lên giới thiệu sau khi các bạn đoán đúng.
Không cần một bài giới thiệu dài, học sinh vẫn có thể nhanh chóng biết thêm nhiều điều về nhau.
Mầm non: Có thể thay bằng tranh ảnh: “Con thích con vật nào?”, “Con thích màu gì?”, “Con thích chơi gì?”
Tiểu học: Có thể tăng độ khó bằng cách cho học sinh viết 2–3 thông tin, trong đó có một thông tin “bí mật” để các bạn đoán.
Tạo không khí vui vẻ và giúp học sinh mạnh dạn thể hiện bản thân.
Mỗi học sinh chọn một đặc điểm hoặc sở thích của mình nhưng không nói tên.
Ví dụ:
“Mình thích đọc truyện.”
“Mình có một chú mèo ở nhà.”
“Mình thích đá bóng.”
“Mình rất thích màu xanh.”
Các bạn trong lớp đặt câu hỏi hoặc đưa ra dự đoán để tìm ra nhân vật.
Với học sinh nhỏ, giáo viên có thể biến hoạt động thành trò chơi vận động hoặc diễn tả bằng hành động.
Giáo viên có thể chuẩn bị thẻ:
Con vật – Món ăn – Đồ chơi – Sở thích – Màu sắc
Học sinh bốc thẻ và dùng hành động, âm thanh hoặc lời gợi ý để các bạn đoán.
Mầm non: Ưu tiên chơi – vận động – âm nhạc – hình ảnh.
Tiểu học: Có thể kết hợp đặt câu hỏi – suy luận – thử thách theo nhóm.
Giúp học sinh nhận ra rằng mình luôn có những điểm chung với các bạn trong lớp.
Giáo viên đưa ra các yêu cầu:
“Hãy tìm một bạn cũng thích vẽ.”
“Tìm một bạn cùng thích bóng đá với em.”
“Tìm một bạn có cùng màu yêu thích.”
“Tìm một bạn có cùng sở thích đọc truyện.”
Học sinh di chuyển trong lớp để tìm “người giống mình”.
Sau mỗi lượt, giáo viên có thể hỏi:
“Hai bạn giống nhau ở điểm nào?”
Chia lớp thành các nhóm 3–5 học sinh và yêu cầu:
“Trong 3 phút, hãy tìm càng nhiều điểm chung của nhóm càng tốt.”
Cuối cùng, mỗi nhóm chia sẻ một điều thú vị.
Hoạt động này đặc biệt phù hợp với teamwork và kết nối nhóm trong những ngày đầu năm học.
Giúp học sinh tìm hiểu nhau thông qua một sản phẩm chung.
Giáo viên tạo một tờ giấy lớn hoặc bảng với tiêu đề:
“Bản đồ lớp học của chúng mình”
Mỗi học sinh thêm vào bản đồ một thông tin về mình.
Ví dụ:
- Góc thích đọc sách
- Góc yêu thể thao
- Góc thích sáng tạo
- Góc yêu âm nhạc
- Góc yêu động vật
- Góc thích khám phá
Học sinh có thể viết tên, vẽ hình hoặc dán sticker vào khu vực phù hợp.
Không yêu cầu viết.
Trẻ có thể:
Chọn hình ảnh.
Dán sticker.
Tô màu.
Chọn biểu tượng yêu thích.
Đặt ảnh của mình vào “bản đồ”.
Có thể yêu cầu học sinh tự thiết kế một “thẻ hồ sơ mini” gồm:
Tên – sở thích – điều em giỏi – điều em muốn thử trong năm học.
Sau đó cả lớp ghép các thẻ thành một sản phẩm chung.
Đây là một hoạt động đặc biệt phù hợp để giáo viên lắng nghe học sinh ngay từ những ngày đầu tiên.
Giúp giáo viên hiểu thêm về mong muốn, sở thích và những điều học sinh chưa dễ dàng nói trực tiếp.
Giáo viên phát cho mỗi học sinh một mảnh giấy với câu mở đầu:
“Cô ơi, có một điều em muốn cô biết là…”
Học sinh có thể viết hoặc vẽ.
Ví dụ:
Em thích được làm việc cùng các bạn.
Em hơi ngại khi nói trước lớp.
Em thích được cô giao nhiệm vụ.
Em rất thích vẽ.
Em muốn năm nay có thật nhiều trò chơi.
Học sinh có thể ghi tên hoặc không ghi tên, tùy cách giáo viên tổ chức.
Giáo viên không cần giải quyết ngay tất cả những điều học sinh chia sẻ.
Điều quan trọng trước tiên là để trẻ cảm nhận:
“Cô sẵn sàng lắng nghe em.”
Với mầm non, có thể thay bằng hoạt động:
“Nếu hôm nay con muốn nói với cô một điều…”
Trẻ có thể chọn tranh, biểu tượng cảm xúc hoặc nói trực tiếp với cô.
Tạo những kết nối nhỏ giữa các học sinh và khuyến khích tinh thần hỗ trợ lẫn nhau.
Giáo viên chia học sinh thành từng cặp.
Trong một khoảng thời gian ngắn, hai bạn thực hiện một nhiệm vụ chung:
Cùng hoàn thành một bức tranh.
Ghép một bộ hình.
Giải một câu đố.
Xây dựng một mô hình.
Tạo một câu khẩu hiệu cho lớp.
Cùng hoàn thành thử thách vận động.
Sau đó, mỗi bạn giới thiệu “bạn đồng hành” của mình với cả lớp.
Ví dụ:
“Đây là Minh. Bạn ấy thích bóng đá và hôm nay đã giúp nhóm em hoàn thành thử thách.”
Trong những ngày tiếp theo, giáo viên đổi cặp để học sinh có cơ hội làm việc với nhiều bạn khác nhau.
Hoạt động này đặc biệt hiệu quả với lớp có nhiều học sinh mới hoặc những học sinh còn rụt rè.
Sau khi đã có những hoạt động làm quen, giáo viên có thể chuyển sang bước quan trọng hơn:
Cùng học sinh xây dựng văn hóa lớp học.
Giúp học sinh không chỉ “biết nội quy” mà còn hiểu:
Vì sao lớp mình cần những nguyên tắc đó?
Giáo viên đặt câu hỏi:
“Theo các em, một lớp học mà mọi người đều cảm thấy vui vẻ và an toàn sẽ như thế nào?”
Học sinh thảo luận và đề xuất.
Ví dụ:
- Khi bạn nói, chúng mình lắng nghe.
- Khi bạn cần giúp đỡ, chúng mình hỗ trợ.
- Khi không đồng ý, chúng mình nói chuyện lịch sự.
- Sau khi hoạt động, chúng mình cùng giữ lớp học sạch đẹp.
Giáo viên tổng hợp các ý tưởng thành “Bộ quy tắc lớp học” và để học sinh cùng ký tên, trang trí hoặc tạo dấu ấn riêng.
Không nên bắt trẻ ghi nhớ một danh sách dài.
Có thể chuyển thành:
3 điều lớp mình cùng làm:
- Yêu thương nhau
- Lắng nghe nhau
- Cùng giữ đồ dùng và lớp học gọn gàng
Kết hợp tranh minh họa, bài hát và tình huống đóng vai để trẻ dễ ghi nhớ.
Điểm quan trọng khi tổ chức hoạt động kết nối đầu năm là không nên áp dụng một cách máy móc cho mọi lứa tuổi.
Ưu tiên:
Chơi → Vận động → Âm nhạc → Hình ảnh → Trải nghiệm
Hoạt động nên:
Ngắn.
Có hướng dẫn trực quan.
Nhiều thao tác.
Ít yêu cầu viết.
Khuyến khích trẻ thể hiện bằng hành động, tranh ảnh và lời nói đơn giản.
Có thể tăng tính chủ động thông qua:
Thảo luận → Thử thách → Teamwork → Sản phẩm nhỏ → Chia sẻ
Học sinh có thể:
Làm việc theo cặp/nhóm.
Đặt câu hỏi cho nhau.
Giải quyết thử thách.
Tạo poster hoặc sản phẩm chung.
Trình bày trước lớp.
Tuần đầu năm học không cần phải thật nhiều bài học.
Đôi khi, điều học sinh cần nhất là một cơ hội để:
được làm quen, được nói, được chơi, được lắng nghe và được cảm thấy mình thuộc về lớp học này.
Một hoạt động chỉ mất 10–20 phút nhưng có thể tạo ra những kết nối kéo dài suốt cả năm học.
Vì vậy, thay vì chỉ hỏi:
“Hôm nay cô cần dạy gì?”
hãy thử hỏi thêm:
“Hôm nay cô có thể làm gì để các con cảm thấy gần nhau hơn?”
Đó có thể là một trong những khởi đầu đẹp nhất cho một năm học mới.
POKI – Cùng giáo viên tạo nên những giờ học nơi học sinh được trải nghiệm, kết nối và phát triển.
Bộ GD&ĐT ban hành Quyết định 2422/QĐ-BGDĐT về Khung nội dung giáo dục trí tuệ nhân tạo cho học sinh phổ thông từ lớp 1 đến lớp 12, với 4 mạch nội dung và...
